ur. 22 listopada 1933 we Lwowie.

Malarka, projektantka tkaniny artystycznej, pedagog. Jest jedyną córką Stanisławy z domu Kopystyńska (1903-1992) i Adama Heyda (1903-1967). Ojciec, absolwent Wydziału Inżynierii Lądowej i Wodnej Politechniki Lwowskiej od 1929 r. pracował w wydziałach technicznych Urzędu Miasta Lwowa. Był członkiem Stronnictwa Demokratycznego. Podczas II wojny światowej należał do konspiracji i działał w ruchu oporu. W 1940 r. został osadzony w lwowskim więzieniu, z którego udało mu się zbiec. W tym czasie, Magdalena wraz z matką przebywały u rodziny w Krakowie, a następnie latem 1944 r. trzyosobowa rodzina potajemnie opuściła Lwów udając się do Lublina.

W 1948 r. zamieszkali w Gdańsku Oliwie. W 1951 r. Heydzianka zdała maturę w oliwskim liceum i rozpoczęła studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku z siedzibą w Sopocie (nr albumu 395). Studiowała na Wydziale Malarstwa, a zajęcia miała m.in. z Zygmuntem Karolakiem (rysunek), Rajmundem Pietkiewiczem (rysunek), Adamem Smolaną (rzeźba), Adamem Hauptem (propedeutyka architektury), Janem Wodyńskim (rysunek i malarstwo), Józefem Łakomiakiem (rysunek), Stanisławem Teisseyre’m (malarstwo), Józefą Wnuk [Wnukową] (tkanina). Podczas studiów otrzymywała stypendium artystyczne, a w roku akademickim 1953/1954 dostała nagrodę za malarstwo i wyróżnienie za projekty tkaniny dekoracyjnej. Należała do zespołu Józefy Wnuk [Wnukowej] (1911-2000) prowadzącej Zakłady Naukowo-Badawcze Tkaniny. 14 października 1953 r. w Sopocie wzięła ślub z artystą malarzem Romanem Usarewiczem (1926-1983), absolwentem tej samej uczelni. Roman Usarewicz był zatrudniony w gdańskiej PWSSP w l. 1951-1983, a małżeństwo przez wiele lat miało swoje atelier w zabytkowej części Gdańska przy ul. Mariackiej nr 34/36. W 1957 r. obroniła dyplom z malarstwa w pracowni prof. Stanisława Teisseyre (1905-1988), zaś specjalizację z tkaniny artystycznej u prof. Józefy Wnuk [Wnukowej].

Od 1 marca 1958 r. na okres czterech miesięcy została zatrudniona jako asystentka w macierzystej uczelni. W 1958 r. wstąpiła do ZPAP i jeszcze w tym samym roku po raz pierwszy prezentowała w Sopocie swoje prace malarskie na Dorocznym Salonie Okręgu Gdańskiego ZPAP. Jedną z pierwszych zagranicznych podróży odbyła jako studentka do Czechosłowacji. Natomiast w marcu 1959 r., w Moskwie reprezentowała OG ZPAP razem z grupą innych gdańskich plastyków podczas sympozjum towarzyszącego Międzynarodowej Wystawie Sztuki Krajów Socjalistycznych. Późniejsze, liczne podróże artystki stały się inspiracją dla jej malarstwa, w którym często dominował pejzaży architektonicznych. 25 marca 1961 r. w sopockim BWA miała wernisaż pierwszej indywidualnej wystawy. W 1962 r. została laureatką nagrody im. Piotra Potworowskiego w dziedzinie malarstwa przyznanej po raz pierwszy przez Senat PWSSP w Gdańsku. Uczestnicząc w drugiej edycji Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego w Szczecinie (1964) otrzymała honorowe wyróżnienie, a dwa lata później podczas kolejnej edycji Festiwalu zdobyła medal. W 1965 r. otrzymała stypendium MKiS dla młodych plastyków, i w następnym roku wyjechała do Francji. W Paryżu za sprawą ciotki Janiny Heyda-Pilatowej (1899-1986) – która w czasie wojny służyła w Armii Andersa, a potem zamieszkała w Londynie – poznała Józefa Czapskiego i Jerzego Giedroycia. Pamiątką z tego pobytu jest portret malarki narysowany przez Czapskiego datowany na 1966 r.
W ramach cyklu „W pracowniach plastyków” miesięcznika „Litery”, w 1968 r. ukazał się artykuł poświęcony artystce z jej portretem na tle panoramy Gdańska autorstwa Eleonory Jagaciak-Baryłko (1925-2016). Należała do „Grupy Gdańskiej”, którą w 1968 r. współzałożył Roman Usarewicz razem z kilkoma innymi plastykami ZPAP, w tym Władysławem Jackiewiczem (1924-2016). Była również związana z Sekcją Miłośników Plastyki Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki. W 1969 r. wraz z innymi artystami uczestniczyła w I Plenerze Rysunku w Kadynach, a także miała wystawy indywidualne w galeriach należących do Towarzystwa.

15 stycznia 1983 r. zmarł mąż artystki. W tym samym roku została zatrudniona w PWSSP w Gdańsku na stanowisku kierownik artystycznej w Pracowni Tkactwa Klasycznego (gobelinów), którą prowadziła do 31 lipca 1992 r. Wówczas gdańska PWSSP współpracowała z Filharmonią Pomorską w Bydgoszczy, dla której wykonywano gobeliny z serii „Koncert Polski”. Kolejnym był cykl „Rośliny i zwierzęta”, i wśród sześciu gobelinów znalazło się dzieło artystki Na morskim dnie (zaginione). Następnie koordynowała pracami dwóch dyp¬tyków „Mare Nostrum” i „Harmonia sfer”, według projektów: Mieczysława Olszewskiego (1945- ), Kiejstuta Bereźnickiego (1935- ), Jerzego Krechowicza (1937-2023), a gobelin Józefy Wnuk [Wnukowej] miał nadzór autorski. W l. 1987-1990 w ramach dwóch serii dla wnętrz Pałacu Starego w Ostromecku przygotowała prace – Orzeł Biały i Junosza z cyklu „Herby ostromeckie” i Groteska emblematyczna I z cyklu „Groteski emblema¬tyczne”. Artystka wykonywała również wcześniej liczne dzieła w technice gobelinu rozpowszechniane np. przez Salony „Desy”.

Prezentowała swoje prace na wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju i zagranicą. Jest laureatką licznych nagród i wyróżnień. Jej dzieła znajdują się w zbiorach m.in. Muzeum Narodowego w Gdańsku, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, a także w kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą np. w Paryżu i Stanach Zjednoczonych. Prace artystki niejednokrotnie brały udział w aukcjach charytatywnych, np. podczas Finałów Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy (2019 i 2020). Jej twórczość najbardziej kojarzona jest z malarstwem abstrakcyjnym, co potwierdza chociażby umieszczenie dzieł artystki wśród kolekcji – Polscy abstrakcjoniści. Ekspozycja od Henryka Stażewskiego do Krzysztofa Grzesiaka (2001). Aczkolwiek ona sama twierdzi, że „sztuka abstrakcyjna jest odbiciem rzeczywistości”. To wyjątkowe malarstwo zostało wyróżnione w 2006 r. przez Kazimierza Nowosielskiego, który w albumie Między słowem a światłem. Poezja i malarstwo twórców z Wybrzeża wybrał obraz Okno III (1998) zestawiając go z wierszem W słowie swojego autorstwa. Magdalena Heyda-Usarewicz jest znaczącą postacią gdańskiego środowiska plastyków, co podkreślają liczne publikacje poświęcone temu środowisku, w których nie mogło zabraknąć jej nazwiska. W dwóch interesujących wywiadach – w 2006 r. z Januszem Janowskim i w 2012 r. ze Stanisławem Seyfriedem – opowiadała o sopocko-gdańskiej uczelni, tworzeniu i postrzeganiu sztuki. Rok 2023 był dla artystki szczególny – obchodziła dwa jubileusze – 65-lecia pracy twórczej i 90-tych urodzin. Z tej okazji otrzymała Nagrodę specjalną Marszałka Województwa Pomorskiego w dziedzinie kultury i Dyplom uznania od Prezydent Gdańska z wyrazami uznania i podziwu dla twórczego indywidualizmu oraz za stałą obecność w przestrzeni artystycznej Gdańska i piękną sztukę tworzoną dla miasta.

WYSTAWY (wybór)

indywidualne:

• 1961 – BWA, Sopot
• 1961 – Muzeum, Koszalin
• 1967 – Galeria Sztuki Współczesnej GTPS, Gdańsk
• 1970 – Galeria GTPS Teatr Wybrzeże, Gdańsk
• 1972 – Galeria Piwnica Świdnicka, Wrocław
• 1978 – BWA, Sopot
• 1978 – Stołówka Stoczni Gdańskiej
• 1987 – Galeria’85, Gdańsk
• 1995 – Galeria U Literatów’, Gdańsk
• 1996 – Galeria Baszta Czarownic. Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej, Słupsk
• 2006 – Galeria ZPAP, Gdańsk
• 2008 – Galeria Jackiewicz, Gdańsk
• 2015 – Galeria Jackiewicz, Gdańsk
• 2018 – Galeria Na Miejscu. Garnizon Kultury, Gdańsk
• 2023 – Galeria Pionova, Gdańsk

zbiorowe:

• 1958 – Doroczny Salon Okręgu Gdańskiego ZPAP, BWA, Sopot
• 1958 – Tkaniny sopockie, XI FSP, BWA, Sopot
1959 – Doroczny Salon Wiosenny OG ZPAP, BWA, Sopot
• 1959 – III Ogólnopolska Wystawa Młodego Malarstwa, Rzeźby i Grafiki, XII FSP, BWA, Sopot
• 1960 – Salon Okręgu Gdańskiego ZPAP, XIII FSP, BWA, Sopot
• 1961 – Polskie dzieło plastyczne w XV-lecie PRL, Muzeum Narodowe, Warszawa
• 1961 – Jubileuszowy Salon Okręgu Gdańskiego ZPAP, XIV FSP, BWA, Sopot
• 1962 – I Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin
• 1962 – Salon Okręgu Gdańskiego ZPAP, XV FSP, BWA, Sopot
• 1962 – Wystawa Dziesięciu. Kiejstut Bereźnicki, Ewa Kleindienst, Magdalena Heyda-Usarewicz, Janina Zaremba-Palińska, Mieczysław Romańczuk, Dorota Łabanowska, Barbara Semka, Alina Jakrzewska-Baran, Jerzy Łabanowski, Jan Kempe, BWA, Sopot
• 1963 – Salon Okręgu Gdańskiego ZPAP, XVI FSP, BWA, Sopot
• 1963 – IV Ogólnopolska Wystawa Młodego Malarstwa, Rzeźby i Grafiki, XVI FSP, BWA, Sopot
• 1964 – II Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin
• 1964 – 20 lat Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej w twórczości plastycznej, BWA, Sopot
• 1965 – „Konfrontacje 65”, I Biennale Form Przestrzennych, Galeria EL, Elbląg
• 1965 – II Biennale „Złote Grono”, BWA, Zielona Góra
• 1965 – Ogólnopolska Wystawa Młodego Malarstwa, XVIII FSP, BWA, Sopot
• 1965 – ABC malarstwa Wybrzeża. Trzy pokolenia, Dwór Artusa, Gdańsk
• 1966 – Młoda Generacja 1960-1966, XIX FSP, BWA, Sopot
• 1966 – III Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin
• 1966 – Wystawa Plastyki, BWA, Zielona Góra
• 1967 – Salon XX-lecia Okręgu Gdańskiego ZPAP, XX FSP, BWA, Sopot
• 1967 – Ogólnopolska Wystawa Młodego Malarstwa, Rzeźby i Grafiki „Porównania 2”, XX FSP, BWA, Sopot
• 1968 -21 gdańskich malarzy, BWA, Kraków
• 1968 – IV Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin
• 1969 – Ogólnopolska Wystawa Młodego Malarstwa, Rzeźby i Grafiki „Porównania 3”, XXII FSP, BWA, Sopot
• 1969 – IV Biennale „Złote Grono”, BWA, Zielona Góra
• 1969 – Wystawa 4 artystów gdańskich, Edward Bober, Magdalena Heyda-Usarewicz, Wiesław Markowski, Włodzimierz Łajming, Galeria „Brama”, BWA, Białystok
• 1969 – Poplenerowa wystawa rysunku – Kadyny, foyer Sali Obrad WRN, Gdańsk
• 1970 – V Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin
• 1971 – Ogólnopolska Wystawa Młodego Malarstwa, Rzeźby i Grafiki „Porównania 4”, XXIV FSP, BWA, Sopot
• 1972 – VI Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin
• 1972 – Wystawa dzieł przekazanych przez GTPS do Muzeum Pomorskiego w Gdańsku, Oddział sztuki Współczesnej Pałac Opatów, Gdańsk
• 1972/1973 – Wystawa z Kolekcji Ewy Garzteckiej, Muzeum Narodowe, Wrocław
• 1973 – Ogólnopolska Wystawa Młodego Malarstwa, Rzeźby i Grafiki „Porównania 5”, XXVI FSP, BWA, Sopot
• 1975 – I Biennale Sztuki Gdańskiej, BWA, Sopot
• 1975 – Twórczość Kobiet Plastyczek. Wystawa z okazji Międzynarodowego Roku Kobiet, Muzeum Narodowe, Gdańsk
• 1977 – II Biennale Sztuki Gdańskiej, BWA, Sopot
• 1978 – Plastycy Wybrzeża z kolekcji BWA, ZOK „Zamech”, Elbląg; KOK, Kościerzyna; MOK, Starogard Gdański; GOK, Szemud; Garnizonowy Klub Wojskowy, Gdynia Oksywie; Dom Technika, Gdańsk
• 1998 – Cztery wizje. Małgorzata Białokoz-Smith, Magdalena Heyda-Usareewicz, Aniela Kita, Urszula Ruhnke-Duszeńko, Muzeum Narodowe Oddział Sztuki Nowoczesnej Pałac Opatów, Gdańsk
• 1999 – Związki. Wystawa Okręgu Gdańskiego ZPAP, Centrum św. Jana NCK, Gdańsk
• 2004 – Artyści Galerii ZPAP, Gdańsk
• 2011 – Wystawa 100-lecia ZPAP, PGS, Sopot
• 2017 – Gdańsk-Toruń. Prezentacja artystów Okręgu Gdańskiego ZPAP, Galerii ZPAP,
Toruń
• 2021 – BYpass. Wystawa pandemiczna, Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej Muzeum Narodowego, Wrocław

zagraniczne:

• 1965 – Wystawa, Forli, Faenza, Włochy
• 1966 – Wystawa Malarstwa Kobiet, Nancy, Francja
• 1966 – Wystawa Okręgu Gdańskiego ZPAP, Praga, Czechosłowacja
• 1967 – Gdańsk-Kraków. Wystawa polskich sztuk wizualnych, Praga, Czechosłowacja
• 1966 – Wystawa, La Spezia, Włochy
• 1970 – Wystawa Sztuki Polskiej, Düsseldorf, Niemcy
• 1977 – Wystawa malarstwa, grafiki, rzeźby, gobelinu członków Okręgu Gdańskiego ZPAP, Kilonia, RFN
• 1979 – Sztuka współczesna w Gdańsku. 12 polskich malarzy z Gdańska i Sopotu, Locarno, Szwajcaria
• 1980 – Miesiąc sztuki gdańskiej, Bremen, Niemcy

Ważniejsze nagrody i wyróżnienia:

• 1961- Nagroda im. Piotra Potworowskiego Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku w dziedzinie malarstwa
• 1964 – Wyróżnienie na II Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego w Szczecinie
• 1966 – Nagroda na III Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego w Szczecinie
• 1975 – Medal honorowy na I Biennale Sztuki w Gdańsku
• 1990 – Nagroda Rektora PWSSP w Gdańsku II stopnia za działalność artystyczno-badawczą
• 2023 – Nagroda specjalna Marszałka Województwa Pomorskiego w dziedzinie kultury z okazji jubileuszu 65-lecia pracy twórczej za całokształt dokonań artystycznych
• 2023 – Dyplom uznania od Prezydent Gdańska z okazji 65-leci pracy twórczej oraz jubileuszu 90-tych urodzin z podziękowaniem za stałą obecność w przestrzeni artystycznej miasta i
• za piękną sztukę tworzoną dla Gdańska

Źródła:
Archiwum Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku.
Bogdan Justynowicz, W pracowniach plastyków. Magdalena Heyda-Usarewicz, „Litery. Miesięcznik społeczno-kulturalny wybrzeża”, 1968, nr 8, s. [41].
Bogdan Justynowicz, Nabrzeże malarzy. Szkice o gdańskich plastykach [Magdalena Heyda-Usarewicz], Gdańsk 1973, s. 27-28.
Ika, Cztery wizje, „Głos Wybrzeża”, 1998, nr 213, s. 16.
Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku 1945-2005. Tradycja i współczesność, [układ merytoryczny katalogu W. Zmorzyński], Gdańsk, 2005.
Między słowem a światłem. Poezja i malarstwo współczesnych artystów z Wybrzeża, wstęp i wybór Kazimierz Nowosielski, Gdańsk 2006.
Wydział Malarstwa i Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, red. T. Miszkin, J. Ostrogórski, M. Olszewski, Gdańsk 2007.
J. Janowski, K. Nowosielski, Poza ramami. Rozmowy z artystami, Pelplin 2011.
Wystawa stulecia członków ZPAP Okręg Gdański, red. Janusz Janowski, katalog wystawy PGS Sopot, Gdańsk 2011.
Gobeliny, oprac. not katalogowych Magdalena Olszewska, Agnieszka Wysocka, seria: Z Kolekcji Filharmonii Pomorskiej, Bydgoszcz 2024.
https://galeria-essey.pl/619,Magdalena_Heyda_Usarewicz_w_Galerii_Jackiewicz 
https://wybrzeze24.pl/salon-sztuki-gdanskiej/magdalena-heyda-usarewicz 
https://galeria-essey.pl/923,Magda_Heyda_Usarewicz_Modernizowanie_koloryzmu 

Oprac. Anna Polańska