Adam Wiktor Haras

Adam Wiktor Haras

Adam Wiktor Haras

Adam Wiktor Haras

ur. 8 grudnia 1940 w Kokoszkowach koło Starogardu Gdańskiego, zm. 18 grudnia 2018 w Sopocie

Artysta interdyscyplinarny, pedagog, kurator, twórca kolekcji kultury materialnej.

Urodził się jako szóste i najmłodsze dziecko Jana i Zofii Harasów. Pochodził z rodziny inteligenckiej mieszkającej w Niedźwiedźu w Gorcach, gdzie jego dziadek Jan Bulas, absolwent krakowskiej ASP, był sołtysem. Rodzinnie Harasowie byli powiązani z pisarzem młodopolskim, piewcą gór – Władysławem Orkanem. Z powodu wielkiej powodzi w Małopolsce w 1934 r., cała rodzina Adama Harasa przeniosła się na Pomorze. Góralski rodowód artysty okazał się istotny w jego twórczości. W czasie II wojny światowej pozostawał pod opieką starszej siostry Marii, gdy jego ojciec został przewieziony na roboty do Essen (Niemcy), a matka do Fordonu w Bydgoszczy. Kolejnymi dramatycznymi wydarzeniami była śmierć starszego brata (1946) a następnie schorowanego ojca (1953), po których to, przyszły artysta wspierał matkę w pracy na gospodarstwie. Echa ciężkich przeżyć wydają się być obecne we wczesnej twórczości Adama Harasa w tym, w ekspresyjnych figuracjach z lat 60. XX w.

W 1960 r. ukończył Państwowe Liceum Technik Plastycznych w Gdyni Orłowie, (nauczycielami rysunku i malarstwa byli: Bohdana Lippert-Pietkiewicz i Zdzisław Kałędkiewicz). W l. 1960-1961 uczył się w Studium Nauczycielskim. W 1961 r. rozpoczął studia na Wydziale Malarstwa PWSSP w Gdańsku, które ukończył otrzymując dyplom z wyróżnieniem 24 maja 1967 r. w dziedzinie malarstwa pod kierunkiem prof. Stanisława Borysowskiego oraz grafiki artystycznej pod kierunkiem doc. Zygmunta Karolaka.

W l. 1964-1973 współtworzył grupę teatralno-plastyczną Jerzego Krechowicza „Galeria”. W owym czasie wyjeżdżał z „Galerią” na światowe festiwale teatralne. Należał do Grupy Gdańskiej. W 1964 r. poznał swoją przyszłą żonę Halinę Cichoń (urodzoną w Sopocie 1 stycznia 1947 r.), późniejszą absolwentkę Akademii Muzycznej w Gdańsku, pianistkę, solistkę, kameralistkę i improwizatorkę oraz wieloletnią wykładowczynię tej uczelni. W 1975 r. urodziła się ich córka Laura, obecnie aktorka, wokalistka, absolwentka Wydziału Wokalno-Aktorskiego Akademii Muzycznej w Gdańsku, autorka spektakli teatralnych z cyklu „Edukacja poprzez Sztukę”, edukatorka i animatorka kultury. Wraz z Laurą Harasowie realizowali liczne projekty i działania kulturotwórcze, niekiedy w otwartych przestrzeniach społecznych. Adam Haras tworzył scenografię do spektakli, by wzmiankować choćby: Wolfgang Amadeusz Mozart – cudowne dziecko, Kocie zabawy z muzyką, Bajka uczy, bajka gada, bajka dziwy opowiada, Morska opowieść, Muzyka Fryderyka dla każdego smyka i wiele innych.

W 1968 r. rozpoczął pracę w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku na Wydziale Malarstwa, obejmując stanowisko asystenta w Pracowni prof. Władysława Jackiewicza, następnie w 1970 r. awansował na starszego asystenta. W tym czasie projektował plakaty m.in. do opery Straszny Dwór Stanisława Moniuszki. Od 1972 r. współtworzył władze ZPAP w Zarządzie Sekcji Malarskiej. Obok malarstwa, grafiki, fotografii i rzeźby, projektował i realizował malarstwo ścienne w architekturze oraz reliefy dekoracyjne we wnętrzach. Opracowywał autorskie kompozycje kolorystyczne dla osiedli mieszkaniowych, elementy plastyczne w architekturze oraz realizował prace w zespołach wykonawczych. W 1973 r. awansował na stanowisko adiunkta. W roku 1980 współtworzył program Pracowni Intermedialnej wraz z Witosławem Czerwonką, Leszkiem Brogowskim i Romanem Usarewiczem. W 1986 r. został powołany na stanowisko Prodziekana Wydziału Architektury i Wzornictwa. W 1986 r. został docentem. W maju 2000 r. odebrał w Warszawie tytuł profesora zwyczajnego (równolegle z wieloletnim przyjacielem Witosławem Czerwonką). Od czasu zatrudnienia w PWSSP prowadził różnorodne zajęcia, m.in.: Wiedzę o działaniach i strukturach wizualnych; Projektowanie malarstwa w architekturze i urbanistyce, Pracownie Malarstwa i Rysunku dla studentów Architektury i Grafiki, Pracownię Malarstwa i Rysunku. Od roku 2005 r. do emerytury (2016) był profesorem Wydziału Architektury i Wzornictwa prowadząc na tym wydziale Pracownię Rysunku i Malarstwa oraz Pracownię Podstaw Kompozycji.

Od drugiej połowy lat 70. XX w. na zaproszenie instytucji Miastoprojekt opracował autorską kolorystykę dla Osiedla Mieszkaniowego Gdańsk Zaspa (jednostka A). Tam też, zaprojektował i wykonał malarstwo ścienne na bryle budynku handlowego. Jeszcze w latach 70. wykonał autorski obiekt przestrzenno-rzeźbiarski na terenach stoczniowych zatytułowany Wisła w Pleniewie a wraz z Romanem Usarewiczem opracował minimalistyczny system identyfikacyjny dla UNIRTY w Gdyni. W l. 1983-1984 zaprojektował i wykonał malarstwo ścienne w Teatrze Rozrywki w Chorzowie. Był wielokrotnie stypendystą MKiS.

W poszukiwaniach malarskich z lat 60. XX w. wypracował bardzo oryginalną poetykę, z dyskretnie fantasmagorycznymi, surrealizującymi figuracjami, np. Prestidigitator oddziałuje czystymi barwami, elementami geometryzacji, tajemnych zapisów literniczych i matematycznych, jakby zapowiadających późniejsze cykle wariantowe czy systemowe. Artysta debiutował wystawienniczo w 1967 r. w Sztokholmie, w 1973 r. uczestniczył m.in. Biennale Młodych w Paryżu i ART 4 w Bazylei. W 1975 r. w Danii eksponował różnorodne formy przestrzenne w ramach wystawy indywidualnej zorganizowanej w Arthus w Skandelborgu. W kolejnych dekadach brał udział w blisko stu ekspozycjach zbiorowych bądź indywidualnych. We wczesnych realizacjach od lat 60. XX w. wyczuwalny jest rezonans z nowym realizmem i wolną figuracją, od lat 70. z wizualizmem, sztuką kinetyczną, systemową, postkonceptualną, cyfrową, niekiedy też z body artem. Część prac ma znamiona antycypacji wirtualności i posthumanizmu (np. cykl Biogramy).

Na przełomie lat 60. i 70. XX w. Adam Haras i Halina Cichoń-Haras przenieśli się z Gdańska Brzeźna do Sopotu i zamieszkali na pierwszym piętrze Willi Bergera przy ulicy Obrońców Westerplatte 24, a w piwnico-suterenie tego budynku mieściła się pracownia artystyczno-konserwatorska artysty. Od tego czasu Adam Haras, obok intensywnie rozwijanej własnej interdyscyplinarnej twórczości, a także konserwacji zabytków, rozpoczął kolekcjonowanie kultury materialnej, m.in. dawnych obrazów, rzeźb, fotografii, ceramiki, szkła artystycznego, rzemiosła artystycznego, prezentując zbiory na ścianach pokoi mieszkalnych oraz w podziemnym atelier. Różnorodne obiekty zbierał do końca życia, określając je, jako „kolekcję kultury materialnej i duchowej minionych pokoleń”. Zamierzał utworzyć prywatne muzeum w miejscu zamieszkania. Ponadto organizował liczne wydarzenia kuratorskie, zwłaszcza w ramach cyklicznych wydarzeń pod hasłem „Święto ulicy Obrońców Westerplatte” w Sopocie.

Ważnym wydarzeniem lat 70. XX w. były fascynacje artystyczne i przyjaźnie z konceptualizującymi, progresywnymi twórcami, wykładowcami gdańskiej PWSSP: Jerzym Ostrogórskim i Witosławem Czerwonką, który podziwiając oryginalną twórczość Harasa, pisał o nim, jako o wybitnym i jednym „z najskrajniejszych (…) twórców minimal artu i object art w Polsce”[1]. W 1978 r. Haras z Czerwonką i Ostrogórskim zorganizowali nowomedialną Galerię AUT przy ul. Długiej w Gdańsku, a następnie OUT w rotundzie ówczesnego BWA w Sopocie (dzięki życzliwości ówczesnego dyrektora Romualda Bukowskiego). Do tych Galerii zaproszenia przyjęli m.in.: Jan Berdyszak, Jerzy Busza, Zbigniew Dłubak, Izabela Gustowska, Ivan Kafka Andrzej Kostołowski, Paweł Kwiek, Andrzej Lachowicz, Natalia LL, Jerzy Ludwiński, Antoni Mikołajczyk, Andrzej Partum, Józef Robakowski, Andrzej Różycki, Jerzy Ryba, Zygmunt Rytka, Antoni Starczewski, Grzegorz Sztabiński, Jan Świdziński, Jerzy Treliński, Ryszard Waśko, Zbigniew Warpechowski, Ryszard Winiarski, i inni[2]. W czasie intensywnych działań w Galerii AUT/OUT Adam Haras z Haliną Cichoń-Haras przyjmowali w miejscu zamieszkania grono artystów, organizując nieformalne spotkania i dyskusje.

W roku 1977 współtworzył słynną pokoleniową wystawę „CDN – Prezentacje Sztuki Młodych” pod Mostem Poniatowskiego w Warszawie, gdzie eksponował swoje niezwykle oryginalne, „wypiętrzone” Portrety anamorficzne oraz m.in. Otwarte okno (sytuujące się na styku malarstwa i rzeźby), których aranżacje ujął w swoich fotografiach Zygmunt Rytka.

Od lat 90. XX w. prowadził z Romanem Chomiczem galerię „Portal”, następnie współtworzył Galerię Rysunku ASP „Nowa Oficyna”. W tym czasie poszerzył eksperymenty w dziedzinie strategii systemowych na polu malarstwa, fotografii czy rzeźby, sięgając po techniki komputerowe i intermedialne.

Oryginalność sztuki Harasa oddziałuje daleko poza środowisko trójmiejskie, czego przykładem mogą być nie tylko wystawy ekspozycje Iluzja i konkret przestrzeni. Wystawa malarstwa i form przestrzennych: Teresa Bujnowska, Adam Haras, Elżbieta Kalinowska-Motkowicz, Piotr Kmieć, Jan Pamuła, Ryszard Tokarczyk, Tadeusz Wiktor, zorganizowana w Galerii Sztuki BWA Zamek Książąt Pomorskich (III-IV 1981). Adam Haras wspierał prace przy wydawnictwie pokonferencyjnym pokoleniowej wystawy 70-80. Nowe zjawiska w sztuce polskiej lat siedemdziesiątych. zorganizowanej latem 1981 r. w BWA w Sopocie, której kuratorami byli Witosław Czerwonka, Józef Robakowski i Jan Świdziński, a wydawcą publikacji: Galeria Wymiany Józefa Robakowskiego i Małgorzaty Potockiej.

W 1982 r. Zofia Rydet odwiedziła rodzinę Harasów w Willi Bergera i zrealizowała fotografię w ramach jej słynnego cyklu Zapis socjologiczny, uwieczniając Adama Harasa z żoną i córką we wnętrzu częściowo wypełnionym już kolekcją. W 1988 r. Adam Haras współtworzył wydarzenie pt. Wczoraj i dziś – Ogólnopolska wystawa pokoleniowa, (Haras zaprezentował pięć prac z lat 1972, 1977, 1978, 1979).

W periodyku „Autograf. Literatura. Sztuka. Krytyka” (1990, nr 7-8) opublikowano dużą grupę reprodukcji dzieł artysty, były to m.in.: Szkice tuszem; Szkic, rysunki z cyklu Formy; rzeźba z cyklu Formy, Niebieska [MNG] z cyklu Formy.

W roku 2000 artysta opracował grupę nowych prac, osobnych względem wcześniejszych cykli, eksponując je na wystawie indywidualnej w Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie pt. Adam Haras – Biogramy, a otwarcie (23 marca 2000) uwiecznił koncert fortepianowy i wokalny autorstwa Haliny Cichoń-Haras i Laury Haras. Artysta pisał wtedy, „Powtarzalność i przekształcenia są w różnych formach składnikami mojego warsztatu, podobnie jak nierozłączną cechą przyrody, umysłu i komputera jest – w analogii do mechanizmów natury – nieustająca zmienność elementów, dynamika i bogactwo skojarzeń. Obserwacja natury daje nam niezliczoną ilość rozwiązań. (…) Język obrazu to przede wszystkim potężne środki masowego przekazu; język sztuki to margines, na który dała się zepchnąć garstka ludzi, z natury swej skłonna do ciągłych innowacji. To oni jednak wymyślają nowe kody, umyślnie zagmatwane, niczym szyfry Enigmy”[3].

24 czerwca 2000 r. otworzył w Willi Bergera I edycję wystawy autorskiej pt. POKOLENIA – RODOWODY – z okazji Święta Ulicy Obrońców Westerplatte w Sopocie, autorem plakatów był Jacek Staniszewski. Jak wspominał Wojciech Strzelecki, projekt poprzedzały duże prace badawcze Harasa, liczne kwerendy, gdy wręcz jak wcześniej Zofia Rydet – chodził do ludzi, pukał do drzwi, nawiązywał życzliwe otwarte relacje, planując wypracowanie wspólnotowych, miękkich relacji, zwieńczonych monograficzną książką. Ważnym wydarzeniem 2000 r. było również otwarcie drugiej wystawy kuratorskiej Harasa pt. Studenci lat powojennych 1945-1955, Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych w Sopocie. Autorami fotografii byli: prof. Władysław Jackiewicz, prof. Maria Skowrońska, Zula Strzelecka, Dorota Borowska, Ewa Zabłocka. Następnie zrealizował kolejne wydarzenia dedykowane mieszkańcom Sopotu:  II edycja wystawy autorskiej pt. Ślady pokoleń – z okazji Święta Ulicy Obrońców Westerplatte w Sopocie, 23.06.2021 (plakat Jacek Staniszewski). W roku 2001 współtworzył ekspozycję Niemcy – Polska zorganizowaną w Galerii 78 w Gdyni na zaproszenie kuratorów Marii Józewicz i Zbigniewa Wąsiela. W 2004 r. współtworzył wystawę „Triennale Tczewskie 2004 / IV Ogólnopolski Konkurs Graficzny” (otwarcie 27.11.2004 w Tczewskim Domu Kultury, a kadr z Biogramów Adama Harasa był eksponowany na zaproszeniach).

Adam Haras angażował się także w działania na rzecz Uczelni. Warto wzmiankować choćby projekty z roku 2005, gdy współtworzył wystawę „Katedra Rysunku, Malarstwa i Rzeźby Wydziału Architektury i Wzornictwa ASP w Gdańsku”, otwieraną przez ówczesnego dziekana prof. Andrzeja Pniewskiego. W 2018 r. uczestniczył w organizacji imponującej, wysyconej wieloma cyklami prac wystawy indywidualnej pt. Adam Haras. Od palety do zapisu cyfrowego, otwarcie wystawy uświetnił koncert w wykonaniu Haliny Cichoń-Haras, Laury Haras oraz wnuka artysty: Borysa Aleksandra Harasa-Cejrowskiego. Ekspozycja była silnie rezonującym wydarzeniem artystycznym i ostatnią wystawą profesora, który zmarł 18 grudnia 2018 r.

W 2025 r. Akademia Sztuk Pięknych zrealizowała w ramach cyklu „Kultura Pamięci” wystawę indywidualną pt. Adam Haras – ośmiokrotny obrót kwadratu – permutacje”. Tytuł wystawy wskazywał na laboratoryjny i anamorficzny pierwiastek w sztuce Adama Harasa, który od przełomu lat 60. i 70. tworzył obok malarskich kompozycji, wyraziste, barwne formy przestrzenne, łączące doświadczenia unistycznych rzeźb, konceptualizmu ze strategiami permutacyjności. Jego poetyka jest nawiązaniem do swoiście archetypowej, fascynującej delikatnością, białej formy z 1979 r. pt. Ośmiokrotny obrót kwadratu, przypominającej odwrócone ku niebu, gotyckie sklepienie. Poprzedzały ją cykle form otwartych, łączących łuk, diagonale i kąty proste, m.in. Srebrna 1 (1970), permutacyjne kompozycje: BIOS II (1976), Górymutacja śnieżna (1978), Źródła (1979), czy Portrety anamorficzne (1976), w których eksperymentalnym przekształceniom poddawał własny wizerunek.

Prace artysty znajdują się w zbiorach: Muzeum Narodowego w Gdańsku, Muzeum Narodowego w Szczecinie, Muzeum w Skanderborgu (Dania), Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze, Galerii Narodowej Zachęta w Warszawie oraz w zbiorach prywatnych w Paryżu, Kopenhadze, Siegen i Hanowerze.

 

[1] Witosław Czerwonka, Zamiast życiorysu, w: Witosław Czerwonka – to tylko światło, teksty Witosław Czerwonka, PGS Sopot 2012, s. 48-56. [2] Witosław Czerwonka, O uchyleniu drzwi. Opowieść o początkach, krótkim życiu gdańskich galerii autorskich GN, AUT i sopockiej OUT, realiach artystycznej wymiany w końcu lat 70. i posierpniowej euforii oraz roli przyjaźni i konieczności samoorganizacji w trudnym czasie stanu wojennego − wykład dla Muzeum Narodowego w Gdańsku, z okazji wystawy Józef Robakowski. Istota idei. 2 listopada 2012, kamera: Marek Zygmunt, https://www.youtube.com/watch?v=Zfuv1xGYLcA, dostęp 1.04.2026. [3] Danuta Ćwirko-Godycka, Inne media, w: Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku 1945-2005, Tradycja i współczesność, red. Wojciech Zmorzyński, Gdańsk 2005, s. 217.

WYSTAWY (wybór)

indywidualne

  • 1965 – Adam Haras, Salon debiutów, Klub Studentów Wybrzeża Żak, Gdańsku
  • 1966 – Adam Haras malarstwo, IX Spotkania Jesienne, Klub Studentów Wybrzeża Żak, Gdańsk
  • 1971 – wystawa obiektów przestrzennych, Galeria Sień Gdańska, Gdańsk.
  • 1972 – Adam Haras. Kolor – forma – światło (dialog z równoległą wystawą indywidualną Romana Usarewicza), Galeria Sień Gdańska, Gdańsk
  • 1975 – Adam Haras. Wystawa obiektów przestrzennych – rzeźb, Skanderborg (Dania)
  • 1975 – Adam Haras. Wystawa indywidualna obiektów przestrzennych, Arhus (Dania)
  • 1979 – Adam Haras, z pogranicza dyscyplin, malarstwa, rzeźby, fotografii, Galeria OUT, Sopot                                    
  • 1981 – Adam Haras, Gdańsk
  • 1985 – Adam Haras. Zapis myśli, Galeria PUNKT GTPS, Gdańsk
  • 1987 – Adam Haras, wystawa indywidualna, BWA, Gdańsk
  • 2000 – Adam Haras. Biogramy, Państwowa Galeria Sztuki, Sopot
  • 2018 – Adam Haras – od palety do zapisu cyfrowego, Państwowa Galeria Sztuki, Sopot
  • 2025 – Adam Haras – ośmiokrotny obrót kwadratu – permutacje, Mała Aula, ASP, Gdańsk

 

Autorskie, kuratorskie wystawy problemowe zrealizowane w miejscu zamieszkania i ogrodzie Willi Bergera przy ul. Obrońców Westerplatte 24

  • 1999 – Zbliżenia. Profesorowie- założyciele PWSSP w Sopocie, Willa Bergera, Sopot
  • 2000 – Rodowody – pokolenia, Willa Bergera, Sopot
  • 2000 – Studenci lat powojennych, Willa Bergera, Sopot
  • 2001 – Ślady pokoleń, Willa Bergera, Sopot
  • 2001- Sopot kiedyś (współautorstwo), Dworek Sierakowskich, Sopot
  • 2002 – Polonia – Sokół, Dworek Sierakowskich, Sopot
  • 2003 – Ślady pokoleń II, Willa Bergera, Sopot
  • 2004 – Ślady pokoleń III – z rodzinnych albumów, Willa Bergera, Sopot

 

zbiorowe

  • 1967 – Trzy pokolenia, Sztokholm,Szwecja
  • 1967 – Wystawa konkursowa dyplomantów Szkół Artystycznych Ministra Kultury i Sztuki im. Franciszka Bartoszka i Zygmunta Bobowskiego, Warszawa
  • 1968 – IV Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin
  • 1968 – Ogólnopolska Wystawa Młodego Malarstwa Rzeźby i Grafiki, XXI Festiwal Sztuk Plastycznych, BWA, Sopot
  • 1968 -Teatr – Galeria – Inwazja Jerzego Krechowicza, Klub Studentów Wybrzeża Żak, Gdańsk
  • 1969 – Wystawa malarstwa współczesnego, Ystad, Szwecja
  • 1970 – Ogólnopolska Wystawa Młodego Malarstwa Rzeźby i Grafiki, XXIII Festiwal Sztuk Plastycznych, BWA, Sopot
  • 1970 – Wystawa Malarstwa Grafiki i Rzeźby z okazji 25-lecia ZPAP, Dwór Artusa, Gdańsk
  • 1971 – Wystawa „Koło”, Sień Gdańska, Gdańsk
  • 1971 – Wystawa Stypendystów Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki, Gdańsk
  • 1972 – Kolor – Forma – Światło (z Romanem Usarewiczem), Galeria Sień Gdańska, Gdańsk
  • 1972 – Ogólnopolska Wystawa Młodego Malarstwa Rzeźby i Grafiki, XXV Festiwal Sztuk Plastycznych, BWA, Sopot
  • 1973 – Ogólnopolskie Spotkania Młodych Twórców, Galeria Nowa, Poznań
  • 1973 – Biennale Młodych, Paryż, Francja
  • 1973 – Art 4’73, Bazylea, Szwajcaria
  • 1973 – Wystawa Malarstwa, Grafiki i Rzeźby Okręgu Gdańskiego ZPAP, BWA, Bydgoszcz
  • 1973 – Krajowe Targi Polskiej Plastyki Współczesnej, CBWA Zachęta, Warszawa
  • 1974 – Wystawa sztuki współczesnej, Galeria Espace Cardin, Paryż, Francja
  • 1974 – Nowy Ruch "Polonais", Paryż, Francja
  • 1974 – Sztuka i rzeczywistość, Spotkania Młodych Twórców, Mikorzyno k. Konina
  • 1974 – Forma i znak, Galeria Sień Gdańska, Gdańsk
  • 1975 – Porównania 6 – Ogólnopolska Wystawa Malarstwa, XXVIII Festiwal Sztuk Plastycznych, BWA, Sopot
  • 1975 – Porównania 6 – Ogólnopolska Wystawa Malarstwa, II edycja, BWA, Kraków
  • 1976 – Postawy Twórcze, Dwór Artusa, Gdańsk, [kurator wystawy]
  • 1976 – Postawy Twórcze w Środowisku Gdańskim, CBWA Zachęta, Warszawa
  • 1976 – Malarstwo pięciu malarzy, Sztokholm, Szwecja
  • 1977 – CDN – Prezentacje Sztuki Młodych pod Mostem Poniatowskiego, Warszawa
  • 1977 – V Ogólnopolskie Spotkania Postawy Twórcze, BWA, Piła; Poznań
  • 1978 – Prezentacje Sztuki Młodych z Gdańska, VII Festiwal Sztuk Pięknych, CBWA, Warszawa
  • 1978 – Ogólnopolska Wystawa Młodego Malarstwa Rzeźby i Grafiki,Festiwal Sztuk Plastycznych, BWA, Sopot
  • 1978 – Granice, Galeria AUT, BWA, Gdańsk
  • 1979 – Granice II, Galeria AUT, BWA, Gdańsk
  • 1979 – Logika – Zmysły, Porównania 8, XXXII Festiwal Sztuk Plastycznych, BWA, Sopot, [współkurator]
  • 1979 – Systemy, Galeria AUT, Gdańsk
  • 1980 – Prezentacje, Galeria OUT, Sopot, [kurator]
  • 1980 – Wystawa Sztuki Gdańskiej, Brema, Niemcy
  • 1980 – Poszukiwania’79, Bydgoszcz; Gorzów Wielkopolski
  • 1981 – Iluzja i konkret przestrzeni, BWA, Szczecin
  • 1981 – Biennale Sztuki Nowej, BWA, Zielona Góra
  • 1981 – Zapis myśli, Galeria Punkt GTPS, Gdańsk
  • 1985 – Pokaz prac w PWSSP w Gdańsku, Gdańsk
  • 1985 – Biennale Sztuki Nowej, BWA, Zielona Góra
  • 1986 – I Ogólnopolska Wystawa Malarzy i Grafików, Warszawa
  • 1986 – Wiosna Tczewska – wystawa malarstwa – Muzeum, Tczew
  • 1986 – Urojone światy – Polska sztuka lat 80., Universitat-SH Siegen; Siegburg, Niemcy
  • 1988 – Wczoraj i dziś – Ogólnopolska wystawa pokoleniowa, BWA, Sopot
  • 1989 – L'Art Contemporain Polonais, Paryż, Francja
  • 1996 – Dazwischen, Ulm, Niemcy
  • 2005 – Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku 1945-2005, Tradycja i współczesność, Oddział Sztuki Nowoczesnej Pałac Opatów, Muzeum Narodowe w Gdańsku
  • 2007 – Katedra Rysunku, Malarstwa i Rzeźby Wydziału Architektury i Wzornictwa ASP w Gdańsku, ASP, Gdańsk
  • 2008 – Próba Czasu, Galeria Jesionowa 4/3, Gdańsk
  • 2015 – Metafora i rzeczywistość, Metaphor and Reality – wystawa z okazji 70-lecia ASP w Gdańsku, Zbrojownia Sztuki, Akademia Sztuk Pięknych, Gdańsk

 

Nagrody i odznaczenia

  • 1965 – Wyróżnienie w dziedzinie malarstwa za pracę pt. Westerplatte
  • 1967 – Doroczna Nagroda Plastyczna – za prace z zakresu malarstwa przyznana przez MON i MKiS
  • 1967 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki im. Franciszka Bartoszka i Zygmunta Bobowskiego w konkursie dyplomantów uczelni artystycznych,
  • 1967 – Nagroda na Ogólnopolskiej Wystawie Młodego Malarstwa Rzeźby i Grafiki w Sopocie wraz z propozycjami zakupów grafik przez Muzeum Narodowe w Szczecinie i obrazu olejnego przez Muzeum Okręgowe w Toruniu
  • 1970 – Nagroda Rektora PWSSP za osiągniecia artystyczne i pedagogiczne
  • 1971 – Nagroda Rektora PWSSP za wystawę indywidualną obiektów przestrzennych w Sieni Gdańskiej, za poszukiwawczą rolę w dziedzinie plastyki
  • 1976 – Nagroda Rektora PWSSP za osiągniecia artystyczne i pedagogiczne
  • 1977 – Nagroda w postaci rocznego stypendium Funduszu Rozwoju Twórczości Plastycznej w roku 1977-1978
  • 1978 – Nagroda Wojewody Gdańskiego za działalność artystyczną
  • 1979 – Nagroda Ministra Obrony Narodowej
  • 1980 – Nagroda Rektora PWSSP za pracę dydaktyczną
  • 1982 – Nagroda MKiS II stopnia za działalność organizacyjną i dydaktyczną
  • 1993 – Nagroda Rektora I stopnia
  • 1995 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki – Zasłużony Działacz Kultury

 

Źródła

Archiwum ASP w Gdańsku.

Dział Dokumentacji Zachęty Narodowej Galerii Sztuki.

Zbiory prywatne Haliny Cichoń-Haras i Laury Haras.

Adam Haras. Biogramy, red. Iwona Makówka, Państwowa Galeria Sztuki, Sopot 2000.

Adam Haras. Od palety do zapisu cyfrowego, red. Grzegorz Radecki, Państwowa Galeria Sztuki, Sopot 2018.

[Adam Haras], „Autograf. Literatura. Sztuka. Krytyka” 1990, nr 7-8.

Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku 1945-2005, Tradycja i współczesność, red. Wojciech Zmorzyński, Muzeum Narodowe, Gdańsk 2005.

Dorota Grubba-Thiede, Barwy afirmatywne : rzeźby społeczne, formy przestrzenne, strategie uważności jako optymistyczne świadectwo dla świata, który nadejdzie, Kwartalnik Rzeźby „Orońsko” 2025, R. 35, s. 3-8.

Dorota Grubba-Thiede: Społeczne konteksty współczesnej rzeźby i sztuki multimedialnej. Studia nad sztuką polską i powszechną, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata, Warszawa 2019

Iluzja i konkret przestrzeni : wystawa malarstwa i form przestrzennych – Teresa Bujnowska – Szczecin, Adam Haras – Sopot, Elżbieta Kalinowska-Motkowicz – Koszalin, Piotr Kmieć – Nałęczów, Jan Pamuła – Kraków, Ryszard Tokarczyk – Szczecin, Tadeusz Wiktor – Kraków : Galeria Sztuki BWA – Zamek Książąt Pomorskich, marzec-kwiecień 1981, [red. Maria Szode], Szczecin 1981.

Witosław Czerwonka, Adam Haras, Jerzy Ostrogórski. Próba czasu, red. Jarosław Bauć, Galeria Jesionowa, Gdańsk 2008.

Olga Krzyżyńska, Artysta, pedagog, sąsiad: Adam Haras (1940-2018), „Rocznik Sopocki” 2019, nr 30, s. 152-155.

Olga Krzyżyńska, Pędzlem i cyfrą: retrospektywa Adama Harasa, „Topos. Dwumiesięcznik literacki” 2019R. 26, nr 3, s. 195-196.

Metafora i rzeczywistość / Metaphor and Reality. (wystawa z okazji 70. lecia ASP w Gdańsku), red. Roman Gajewski, ASP Gdańsk 2015, s. 32-33.

Postawy twórcze w środowisku gdańskim, wstęp, Bogdan Justynowicz, Warszawa 1976.

Teatr – Galeria – Inwazja, reż. Jerzy Krechowicz, Zespół: Andrzej Cybulski, Władysław Wasilewski, Adam Haras, Monika Krechowicz, Andrzej Nowicki, Zbigniew Ralicki, Ryszard Patzer, Jacek John, Andrzej Dyakowski, Janusz Hajdun, folder projektu, Klub Studentów Wybrzeża Żak, Gdańsk 1968.

Zofia Tomczyk-Watrak, Sztuka młodych: ekspresja i postmodernizm, „Gdański Rocznik Kulturalny” 1997, nr 17, s. 141-152.

Wczoraj i dziś – Ogólnopolska wystawa pokoleniowa, wstęp Bożena Kowalska, BWA, Sopot 1988.

Wydział Architektury i Wzornictwa Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, red. Andrzej Pniewski, Rafał Setlak, Akademia Sztuk Pięknych, Gdańsk 2007.

Zygmunt Rytka, Dokumentacja życia artystycznego / wystawa CDN-prezentacje młodych pod mostem poniatowskiego, fotografie, Warszawa 1977, dostęp 15.04.2026 https://zygmuntrytka.pl/archiwum/dokumentacja-zycia-artystycznego/wystawa-cdn-prezentacje-sztuki-mlodych-pod-mostem-poniatowskiego-1977

 

Oprac. Dorota Grubba-Thiede

Red. Anna Polańska