Wernisaż: 6 listopada 2026 r. (piątek), godz. 18:00

Czas trwania wystawy: 06.11.2026 – 17.01.2027, wtorek – niedziela: 12:00-19:00

Miejsce: Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej (GCSW), ul. Jaskółcza 1, Gdańsk – Dolne Miasto

Pytanie o to, jak składa się dzielnica w praktykach Moniki Zawadzkiej, wydaje się być ważniejsze niż dlaczego. Artystka przygląda się sposobom wytwarzania lokalnych tożsamości architektonicznych i urbanistycznych. Szczególne miejsce w polu jej uwagi zajmują fasady kamienic: ściany miejskie, za którymi wydarza się codzienność i które negocjują reguły spotkań między prywatnym a publicznym. Zestawia ze sobą miary, sprawdzając wagę ich wpływu – na język, miejsce, jakość. Wystawą Dolne, obecne! podsumowuje kilka lat swojej pracy z tkanką Dolnego Miasta i skupionej obecności w dzielnicy.

Badawczość i artystyczne przetwarzanie danych są w przypadku Moniki Zawadzkiej wyrazem troski o miejskość. Obserwacja zaś staje się formą czuwania nad jej kondycją. Właśnie temu służą skrupulatnie budowana metodologia, z pietyzmem rejestrowane obrazy i informacje – działaniu na rzecz trwania architektury miasta, silnej i zdolnej do zmian.

Narracja wystawy prowadzi odwiedzających przez odmienne stany czucia miejsca, ale i czuwania nad nim. Otwiera się widzeniem jasnym, klarownym. Proponuje analityczne, mierzalne i regulacyjne odczytanie cech fizycznych kamienic pierzejowych. Zawadzka prowadzi wzrok patrzących po osiach, podziałach, wielkościach. Stamtąd płynnym gestem kieruje głębiej – ku indywidualnemu doświadczaniu ciała architektury.

Jednocześnie stawia pytania o to, jak ciało ludzkie ma się w tkance miasta. Jak często sięga ku ścianom? Czy opiera się o nie? A może im? Czy świadomie korzysta z wnęk, nisz, przejść, by schronić się przed zewnętrznością lub spojrezeniami innych?

W trzeciej części opowieść staje się znacznie bardziej intymna, a przestrzeń się wyciemnia. Autorka parafrazuje przy tym sytuację miejskiego placu, o którego żywotności świadczą rozświetlone punkty. Stamtąd znów można wychylić się ku przejrzystej analizie.

O artystce

Monika Zawadzka – łączy w sobie wiele ról: jest badaczką, architektką, antropolożką, artystką, opowiadaczką i nauczycielką akademicką. Za każdą z nich podąża określony zestaw wrażliwości i umiejętności oraz sposobów bycia w świecie. Jej przekaz jest wielogłosem, który równolegle i wymiennie płynie z trzewi i ze świata. Do rozmowy zaprasza miasto z jego kamienicami oraz ludzi – obserwujących i tworzących. Oprócz prac indywidualnych Zawadzkiej przestrzeń wystawy zasilają gesty autorstwa grupowego, latami narastające wokół inicjowanych przez nią badań nad miejskością.

Organizatorzy i zespół realizacyjny:

• Koordynacja i produkcja: Daniel Burdalski, Piotr Grdeń, Dominika Jastrzębska, Katarzyna Serkowska, Zbigniew Wymysłowski

• Dostępność: Anna Manthey

• Komunikacja: Sara Rokicka, Julia Salińska

• Edukacja: Mikołaj Robert Jurkowski, Nikodem Krzysztofowicz, Izabela Wieczorek

• Projekt karty edukacyjnej: Ania Piwnicka

• Organizator: Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej