Marcin Karalus

Kierunek studiów: Fotografia
Tytuł pracy: „Smugi”
Promotor: dr hab. Jarosław Klupś, prof. UAP

(ur. 2000, Września). Od 2019 roku studiuje fotografię na Uniwersytecie Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu. Jego praktyka artystyczna koncentruje się obecnie na zagadnieniach związanych z pamięcią oraz międzypokoleniowym przekazywaniem traumy. Tworzy w różnych mediach, przede wszystkim wykorzystując fotografię i film. W swojej twórczości podejmuje tematy zakorzenione w historii osobistej. Często powraca do opowieści z przeszłości swojej rodziny, chroniąc je przed zapomnieniem i reinterpretując w kontekście współczesnym. Na co dzień porusza się w świecie cyfrowym, świadomie łącząc go z procesami analogowymi.

(born 2000, Września). Student of Photography at the Magdalena Abakanowicz University of the Arts in Poznań since 2019. His artistic practice is currently focused on issues related to memory and the intergenerational transmission of trauma. Working across various media, primarily photography and film, he investigates topics rooted in personal history. His projects often revisit narratives from his family’s past, which he aims to preserve from oblivion and reinterpret in a contemporary context. Navigating the digital environment on a daily basis, he consciously combines it with analogue processes.

Smugi

Punktem wyjścia projektu Smugi jest historia zaginionej fotografii rodzinnej, przedstawiającej jedno z nielicznych spotkań, podczas którego obecni byli wszyscy członkowie rodziny. Zdjęcie to miało zostać wykonane na schodach domu dziadków – miejscu znaczącym zarówno symbolicznie, jak i fizycznie. Mimo wielokrotnego przywoływania go w relacjach uczestników spotkania, nie zachował się żaden jego materialny ślad. Wraz z upływem czasu opowieści zaczęły się różnić w szczegółach, aż do momentu, w którym wzajemnie sobie zaprzeczały. Pojawiły się wątpliwości, czy fotografia rzeczywiście powstała, czy też jej obraz nie został jedynie ukształtowany w pamięci rodzinnej.

Schody, które pierwotnie miały stanowić tło dla fotografii, stopniowo przekształciły się w symbol pamięci – miejsce wspólne dla wszystkich wersji opowieści, punkt odniesienia dla osobistych narracji. W projekcie pełnią one funkcję centralnego elementu instalacji – zostały odwzorowane w skali 1:1 na podstawie cyfrowego modelu stworzonego metodą fotogrametrii, w oparciu o tysiące wykonanych zdjęć. Proces ten, łącząc techniki fotograficzne z cyfrowym modelowaniem przestrzeni, podkreśla związek obu mediów jako narzędzi rekonstrukcji i reprezentacji. Fizyczna obecność schodów w przestrzeni ekspozycyjnej zostaje skontrastowana z obrazami niematerialnymi: otaczającymi je ekranami wyświetlającymi wizualizacje wspomnień.

Animacje te zostały zbudowane w oparciu o rozmowy z członkami rodziny – bohaterami zaginionego zdjęcia. Każda z przedstawionych scen odnosi się do wydarzenia zapamiętanego z wyjątkową precyzją, jednak niewystępującego w żadnej dokumentacji fotograficznej czy filmowej. Wspomnienia te istnieją wyłącznie w umyśle ich autora – niezweryfikowane, fragmentaryczne, a mimo to utrzymujące wyraźną strukturę wizualną.

Proces wizualizacji wspomnień oparty został na pracy z narzędziami 3D, takimi jak Blender, ZBrush i Agisoft Metashape. W czasie wywiadów szkicowe modele scen budowane były na bieżąco, co pozwalało uruchomić mechanizm przypominania u rozmówców i pozyskiwać kolejne detale. W dalszym etapie animacje dopracowywano w oparciu o notatki i ponowne konsultacje. Zastosowanie uproszczonych, monochromatycznych form i rezygnacja z realistycznych tekstur miały na celu podkreślenie szkicowego, nietrwałego charakteru pamięci oraz odwołanie do estetyki niedoskonałego zapisu.

Ekrany w przestrzeni ekspozycyjnej rozmieszczone są wokół repliki schodów, układając się w krążącą strukturę. Ten układ wizualnie i symbolicznie odnosi się do procesu pamiętania – nielinearnego, często powracającego, oscylującego wokół motywu przewodniego. Rzeźba schodów, umieszczona na obrotowym postumencie, prezentowana jest w sposób przywołujący formy znane z internetowych wizualizacji modeli 3D – powolny ruch obrotowy pozwala oglądać ją z każdej strony, sugerując jej funkcję jako przedmiotu obserwacji i projekcji. Instalacja przyjmuje formę otwartego układu, w którym pojedyncze wspomnienia tworzą wspólną przestrzeń pamięci, pozostając w relacji z materialnym obiektem schodów – miejscem spotkania, utraty i rekonstrukcji.

Smugi

The starting point for the project Smugi is the story of a missing family photograph, believed to depict one of the rare gatherings attended by all members of the family. The image was reportedly taken on the staircase of the grandparents’ house – a place significant both symbolically and physically. Despite being frequently recalled in the accounts of those present, no material trace of the photograph has survived. Over time, the narratives began to diverge in detail, ultimately contradicting one another. Doubts emerged as to whether the photograph had ever actually existed, or whether its image had been shaped solely within the framework of family memory.

The staircase, originally intended merely as a backdrop for the photograph, gradually became a symbol of memory – a common space shared by all versions of the story, a point of reference for individual narratives. In the project, it takes on the role of the central element of the installation – reconstructed at a 1:1 scale using a digital model created through photogrammetry, based on thousands of photographs. This process, combining photographic techniques with digital spatial modeling, highlights the relationship between both media as tools of reconstruction and representation. The physical presence of the staircase within the exhibition space is contrasted with immaterial imagery: surrounding screens that display visualisations of memory.

These animations were developed based on interviews with family members – the presumed subjects of the lost photograph. Each of the presented scenes relates to an event remembered with exceptional clarity, yet undocumented in any photographic or film material. These memories exist solely in the minds of their narrators – unverified, fragmentary, and yet maintaining a distinct visual structure.

The process of memory visualisation was based on the use of 3D tools such as Blender, ZBrush, and Agisoft Metashape. During the interviews, initial scene sketches were created in real time, allowing for the activation of recall in the participants and the retrieval of additional details. At later stages, the animations were refined based on notes and follow-up consultations. The use of simplified, monochromatic forms and the deliberate absence of realistic textures was intended to emphasise the sketch-like, transient character of memory and to evoke the aesthetics of imperfect recording.

The screens in the exhibition space are arranged around the replica of the staircase, forming a circular structure. This spatial configuration refers both visually and symbolically to the process of remembering – nonlinear, recurrent, oscillating around a central motif. The sculptural form of the staircase, placed on a rotating pedestal, is presented in a manner reminiscent of online 3D model previews – its slow, continuous rotation allows it to be observed from all sides, suggesting its function as an object of observation and projection. The installation takes the form of an open structure in which individual memories create a shared space of remembrance, maintaining a relationship with the material object of the staircase – a site of convergence, loss, and reconstruction.