Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu

Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu

Autor: Maciej Gąbka

Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu

Maciej Gąbka Kierunek studiów: grafika warsztatowa Tytuł pracy: "Różnia" Promotor: prof. Mirosław Pawłowski

„Jednym z podstawowych założeń autora jest podanie w wątpliwość głęboko zakorzenionego w naszej kulturze systemu dwubiegunowego, które równoznaczne jest z kwestionowaniem pełnego poznania. Intuicyjnie akceptowalna przez nas rzeczywistość doświadczalna jest wynikiem zbioru subiektywnych poglądów i filozoficznych doktryn, które redukują wiedzę do treści zmysłowych, absolutyzujących i dogmatyzujących poznanie. Konsekwencją bezkrytycznego podejścia do otoczenia jest interpretacja przestrzeni jako swego rodzaju obrazowej syntezy wynikającej wyłącznie z potrzeby przekonania o pewności założenia początkowego. Przeciwieństwem dla konwencjonalnie rozumianej rzeczywistości widzialnej ma stanowić dzieło sztuki, które reprezentuje alternatywne drogi poznawcze.

Do wspomnianych dwóch kontrastujących względem siebie stanowisk, autor nawiązuje wykorzystując parafrazę pozytywu i negatywu. Nacechowany dodatnio obraz pozytywowy odnosi się do poznania empirycznego – skończonego, pełnego, zaś jego odwrotnością jest wykreowane przedstawienie, które odwołuje się do negatywu. W wyniku rozszerzenia pojęć pozytywu i negatywu mamy do czynienia z dialektyzmem dwóch sprzecznych względem siebie postaw, które funkcjonują na płaszczyźnie jednego dzieła sztuki. Relacje wynikające z syntezy między konwencjonalnie rozumianym, pozytywowym otoczeniem, a negatywowo nacechowanym obrazowym przedstawieniem, artysta zrównał z metodą poznawczą, przy okazji obnażając nasze infantylnie akceptowalne podejście do przestrzeni.

Głównym celem zastosowanej przez autora metafory epistemologicznej jest postawienie pytania co znajduje się pomiędzy pozytywem, a negatywem. Stopniowe przejście od transparentnej materii, poprzez półprzezroczyste czernie, aż do jej głębokiej wartości, równoznaczne jest z przechodzeniem od pozytywu do negatywu. Jest to sfera, którą Jacques Derrida określał mianem Różni – pojęcia odnoszącego się do niemożności zamknięcia w jakiekolwiek terminologiczne ramy, bezustannie wymykającej się wszelkim precyzyjnym określeniom. Równolegle do derridiańskiego pojęcia funkcjonuje postawione pytanie o to co znajduje pomiędzy pozytywem a negatywem – jest ono równoznaczne ze wskazaniem niezliczonych, poznawczych alternatyw; międzywartości, które wciąż przybliżają do pełnego poznania, lecz nigdy nie dostarczają jej całościowego obrazu.”